//
سیستم خنککننده خودرو یکی از حیاتیترین بخشهای موتور محسوب میشود و عملکرد صحیح آن تأثیر مستقیمی روی عمر موتور، مصرف سوخت و جلوگیری از جوش آوردن خودرو دارد. در خودروهای ایرانی جدید مانند دنا و تارا، بهدلیل طراحی حساس موتور و سیستم گردش مایع خنککننده، هواگیری اصولی اهمیت بسیار زیادی پیدا کرده است.
بسیاری از رانندگان بعد از تعویض ضدیخ، تعمیر رادیاتور یا باز شدن مدار آب، هواگیری را بهدرستی انجام نمیدهند. همین موضوع باعث ایجاد مشکلاتی مثل بالا رفتن آمپر آب، عملکرد ضعیف بخاری، کاهش سطح آب رادیاتور و حتی سوختن واشر سرسیلندر میشود.
در این مقاله بهصورت کامل و حرفهای با روشهای هواگیری سیستم خنککننده دنا و تارا آشنا میشوید. همچنین علائم هوا گرفتن خودرو، اشتباهات رایج، نکات تخصصی و تفاوت سیستم خنککاری این دو خودرو را بررسی میکنیم.
هواگیری سیستم خنککننده چیست؟
هواگیری به فرآیندی گفته میشود که طی آن هوای موجود داخل مدار گردش آب و ضدیخ خارج میشود تا مایع خنککننده بتواند بدون اختلال در تمام بخشهای موتور گردش کند.
وجود هوا داخل سیستم خنککننده باعث میشود بخشی از موتور بدون خنککاری باقی بماند و دمای موتور بهسرعت افزایش پیدا کند.
چرا هوا داخل سیستم خنککننده ایجاد میشود؟
دلایل مختلفی میتواند باعث ورود هوا به مدار خنککننده شود.
مهمترین دلایل هوا گرفتن دنا و تارا
- تعویض ضدیخ یا آب رادیاتور
- نشتی شلنگها
- باز شدن ترموستات
- تعمیر موتور
- خرابی واترپمپ
- کاهش سطح آب مخزن انبساط
- باز کردن رادیاتور بخاری
- خرابی درب منبع انبساط
علائم هوا داشتن سیستم خنککننده
اگر سیستم خنککننده دنا یا تارا هوا داشته باشد معمولاً این نشانهها دیده میشود:
بالا رفتن آمپر آب
یکی از مهمترین علائم، افزایش غیرعادی دمای موتور است.
گرم نکردن بخاری
وجود هوا در مدار بخاری باعث میشود بخاری خودرو باد سرد تولید کند.
شنیدن صدای قلقل
حبابهای هوا داخل رادیاتور یا بخاری صدای غیرعادی ایجاد میکنند.
کاهش مداوم آب رادیاتور
اگر مرتب مجبور به اضافه کردن آب هستید، احتمال هوا گرفتن یا نشتی وجود دارد.
جوش آوردن خودرو در ترافیک
این مشکل در دنا EF7 بسیار شایع است.
تفاوت سیستم خنککننده دنا و تارا
هرچند هر دو خودرو از سیستم خنککاری مایع استفاده میکنند، اما ساختار و حساسیت آنها تفاوتهایی دارد.
|
ویژگی |
دنا |
تارا |
|
نوع موتور |
EF7 / توربو |
TU5P |
|
حساسیت به هوا |
بسیار زیاد |
متوسط |
|
پیچ هواگیری |
دارد |
در برخی مدلها |
|
احتمال بالا رفتن آمپر |
بیشتر |
کمتر |
|
عملکرد بخاری |
حساس به هوا |
پایدارتر |
ابزارهای موردنیاز برای هواگیری
قبل از شروع بهتر است ابزارهای زیر را آماده کنید:
- ضدیخ استاندارد
- آب مقطر
- قیف مناسب
- پیچگوشتی
- دستکش
- ظرف تخلیه مایع
- آچار
- پارچه خشک
بهترین زمان برای هواگیری دنا و تارا
هواگیری معمولاً در شرایط زیر ضروری است:
بعد از تعویض ضدیخ
هر بار که مدار خنککننده تخلیه میشود باید هواگیری انجام شود.
پس از تعمیر موتور
باز شدن سرسیلندر یا ترموستات باعث ورود هوا به سیستم میشود.
هنگام کاهش سطح آب
اگر آب کم شده باشد احتمال ورود هوا وجود دارد.
بعد از تعویض واترپمپ یا رادیاتور
این قطعات بخشی از مدار اصلی هستند و هوا وارد سیستم میشود.
آموزش کامل هواگیری دنا
دنا مخصوصاً نسخه EF7 به هواگیری بسیار حساس است و اگر این فرآیند بهدرستی انجام نشود احتمال آسیب به موتور وجود دارد.
مرحله اول: سرد بودن موتور
خودرو باید کاملاً سرد باشد تا فشار داخل سیستم کاهش پیدا کند.
مرحله دوم: باز کردن درب منبع انبساط
درب مخزن را بهآرامی باز کنید.
مرحله سوم: باز کردن پیچ هواگیری
در موتور EF7 پیچ هواگیری معمولاً نزدیک ترموستات یا شلنگ بخاری قرار دارد.
مرحله چهارم: اضافه کردن ضدیخ
مخلوط ضدیخ و آب مقطر را بهآرامی داخل مخزن بریزید.
مرحله پنجم: خروج هوا
زمانی که آب بدون حباب از پیچ هواگیری خارج شد، پیچ را ببندید.
مرحله ششم: روشن کردن موتور
اجازه دهید خودرو درجا کار کند تا دمای موتور بالا برود.
مرحله هفتم: روشن کردن بخاری
بخاری را روی بیشترین دما قرار دهید تا مدار بخاری نیز هواگیری شود.
مرحله هشتم: بررسی فن
زمانی که فن روشن شد یعنی ترموستات باز شده و گردش کامل انجام گرفته است.
مرحله نهم: کنترل نهایی
بعد از سرد شدن موتور سطح مایع را دوباره چک کنید.
آموزش هواگیری تارا
تارا نسبت به دنا سیستم خنککاری پایدارتر و مدرنتری دارد اما همچنان هواگیری اصولی ضروری است.
خاموش بودن خودرو
موتور باید سرد باشد.
پر کردن مخزن انبساط
مایع خنککننده استاندارد را داخل مخزن بریزید.
روشن کردن خودرو
اجازه دهید موتور چند دقیقه کار کند.
ماساژ دادن شلنگها
شلنگ بالای رادیاتور را بهآرامی فشار دهید تا هوا خارج شود.
روشن کردن بخاری
بخاری را روی دمای بالا قرار دهید.
بررسی عملکرد فن
پس از روشن شدن فن، سیستم تقریباً هواگیری شده است.
تنظیم سطح مایع
بعد از خنک شدن موتور، سطح مایع را روی MAX تنظیم کنید.
نکات مهم هنگام هواگیری سیستم خنککننده
از آب شهری استفاده نکنید
آب لولهکشی باعث ایجاد رسوب داخل رادیاتور میشود.
ضدیخ استاندارد استفاده کنید
ضدیخ بیکیفیت میتواند باعث خوردگی موتور شود.
درب رادیاتور را هنگام داغ بودن باز نکنید
این کار خطر سوختگی شدید دارد.
هواگیری را با حوصله انجام دهید
عجله کردن باعث باقی ماندن حباب هوا داخل مدار میشود.
ترکیب مناسب ضدیخ و آب مقطر
|
شرایط آبوهوایی |
درصد ضدیخ |
درصد آب مقطر |
|
مناطق معتدل |
50% |
50% |
|
مناطق سردسیر |
60% |
40% |
|
مناطق گرم |
40% |
60% |
اشتباهات رایج در هواگیری دنا و تارا
بسیاری از رانندگان هنگام هواگیری اشتباهاتی انجام میدهند که باعث آسیب به سیستم خنککننده میشود.
پر کردن سریع مخزن
این کار باعث حبس هوا داخل مدار میشود.
روشن نکردن بخاری
در این حالت مدار بخاری هواگیری نمیشود.
استفاده از ضدیخ نامرغوب
ضدیخ غیراستاندارد باعث رسوب و خوردگی میشود.
بستن زودهنگام پیچ هواگیری
اگر هنوز حباب وجود داشته باشد، مشکل ادامه پیدا میکند.
آیا هواگیری ناقص خطرناک است؟
بله، باقی ماندن هوا داخل سیستم میتواند خسارتهای سنگینی ایجاد کند.
مهمترین آسیبهای هواگیری ناقص
- سوختن واشر سرسیلندر
- تاب برداشتن سرسیلندر
- خرابی واترپمپ
- افزایش مصرف سوخت
- جوش آوردن موتور
- خرابی ترموستات
در موتور EF7 این آسیبها سریعتر اتفاق میافتد.
نقش ترموستات در هواگیری
ترموستات قطعهای است که دمای موتور را کنترل میکند. اگر ترموستات خراب باشد:
- آب بهدرستی گردش نمیکند
- هوا داخل سیستم باقی میماند
- فن دیر روشن میشود
- آمپر آب بالا میرود
بنابراین اگر بعد از هواگیری همچنان مشکل دارید، ترموستات باید بررسی شود.
چگونه بفهمیم هواگیری کامل انجام شده است؟
اگر موارد زیر وجود داشته باشد یعنی هواگیری بهدرستی انجام شده:
- آمپر آب ثابت است
- بخاری کاملاً گرم میکند
- صدای قلقل وجود ندارد
- سطح آب ثابت مانده
- فن در زمان مناسب روشن میشود
روش حرفهای هواگیری با شیب
یکی از روشهای حرفهای برای خروج بهتر هوا، قرار دادن جلوی خودرو در سطح بالاتر است.
مزایای این روش
- خروج سریعتر حبابها
- گردش بهتر مایع
- کاهش احتمال باقی ماندن هوا
- عملکرد بهتر بخاری
این روش برای دنا EF7 بسیار مؤثر است.
آیا بدون پیچ هواگیری میتوان هواگیری کرد؟
بله. در برخی مدلهای تارا یا خودروهایی که پیچ هواگیری ندارند میتوان به روش زیر عمل کرد:
- مخزن را پر کنید
- خودرو را روشن کنید
- بخاری را روشن بگذارید
- شلنگها را فشار دهید
- صبر کنید فن دو بار روشن شود
این روش معمولاً هوا را بهخوبی خارج میکند.
اهمیت استفاده از ضدیخ مناسب
بعضی رانندگان تصور میکنند ضدیخ فقط برای زمستان است، اما این مایع در تمام فصلها اهمیت دارد.
مزایای ضدیخ استاندارد
- جلوگیری از زنگزدگی
- افزایش نقطه جوش آب
- جلوگیری از یخزدگی
- روانکاری واترپمپ
- کاهش رسوبات
بعد از هواگیری چه چیزهایی را بررسی کنیم؟
بعد از اتمام کار این موارد را بررسی کنید:
- نشتی نداشتن شلنگها
- عملکرد صحیح فن
- ثابت بودن دمای موتور
- گرم بودن بخاری
- ثابت ماندن سطح مایع
اگر مشکل ادامه داشت احتمال خرابی قطعات زیر وجود دارد:
- رادیاتور
- واترپمپ
- ترموستات
- درب منبع انبساط
- واشر سرسیلندر
جمعبندی
هواگیری سیستم خنککننده دنا و تارا یکی از مهمترین اقدامات نگهداری خودرو محسوب میشود. باقی ماندن هوا داخل مدار میتواند باعث افزایش دمای موتور، عملکرد ضعیف بخاری و حتی خرابیهای سنگین موتور شود.
خودرو دنا بهخصوص موتور EF7 حساسیت بالایی نسبت به هوا دارد و باید با دقت بیشتری هواگیری شود. تارا نیز با وجود سیستم خنککاری مدرنتر، همچنان نیازمند هواگیری اصولی پس از تعویض ضدیخ یا تعمیرات است.
استفاده از ضدیخ استاندارد، آب مقطر و انجام دقیق مراحل هواگیری باعث افزایش عمر موتور و جلوگیری از هزینههای سنگین تعمیر خواهد شد.
