علت و علائم روغن ریزی اویل ماژول + راهکار تعمیر

شاید برای شما هم پیش آمده باشد که پس از پارک کردن خودرو، وقتی دوباره به سراغ آن می‌روید، با لکه‌های سیاه و نگران‌کننده روغن روی زمین مواجه شوید. یا شاید بدتر از آن، هنگام چک کردن گیج روغن یا درب رادیاتور، متوجه تغییر رنگ مایعات حیاتی موتور شده باشید. اگر صاحب خودرویی با موتور ملی مانند سمند یا دنا هستید، اولین متهم این پرونده قطعه‌ای به نام اویل ماژول است.

روغن ریزی اویل ماژول یکی از آن مشکلاتی است که اگر به موقع تشخیص داده نشود، می‌تواند هزینه‌های سنگین تعمیر موتور و حتی یاتاقان زدن را روی دست شما بگذارد. اما نگران نباشید؛ در این مقاله تخصصی، ما به عنوان همراه فنی شما، تمام زوایای پنهان این قطعه، دلایل خرابی و بهترین روش‌های برخورد با آن را بررسی می‌کنیم. هدف ما این است که با دانش کافی، بهترین تصمیم را برای تعمیر خودروی خود بگیرید.

اویل ماژول چیست و چه وظیفه‌ای دارد؟

قبل از اینکه به سراغ مشکل روغن ریزی اویل ماژول برویم، باید بدانیم این قطعه دقیقاً چیست. اویل ماژول که به آن «خنک‌کننده روغن» نیز گفته می‌شود، یک قطعه حیاتی در موتورهای پیشرفته‌تر است.

وظیفه اصلی این قطعه، خنک کردن روغن موتور قبل از رسیدن به قطعات حساس است. در این قطعه، دو مدار مجزا وجود دارد:

1. مدار روغن: که روغن داغ از آن عبور می‌کند.
2. مدار آب: که مایع خنک‌کننده رادیاتور در آن جریان دارد.

این دو مدار در کنار یکدیگر قرار دارند تا حرارت روغن به آب منتقل شده و دمای روغن کاهش یابد. مشکل دقیقاً زمانی شروع می‌شود که مرز بین این دو مدار (واشرها و اورینگ‌ها) یا بدنه خودِ ماژول دچار آسیب شود.

علائم اصلی خرابی و روغن ریزی اویل ماژول

تشخیص زودهنگام خرابی اویل ماژول می‌تواند موتور خودروی شما را از مرگ حتمی نجات دهد. علائم خرابی این قطعه معمولاً به دو دسته نشت داخلی و نشت خارجی تقسیم می‌شوند:

1.     نشت خارجی (روغن ریزی روی بدنه موتور)

این شایع‌ترین علامت است که رانندگان متوجه آن می‌شوند.

• مشاهده لکه روغن زیر خودرو: معمولاً در سمت شاگرد (جایی که اویل ماژول نصب شده است) لکه‌های روغن دیده می‌شود.
• چرب شدن بدنه موتور: اگر کاپوت را بالا بزنید و به سمت فیلتر روغن نگاه کنید، تجمع روغن تازه و براق را روی پوسته موتور خواهید دید.
• بوی روغن سوخته: اگر روغن روی اگزوز یا قطعات داغ بریزد، بوی نامطبوع سوختگی وارد کابین می‌شود.

2.     نشت داخلی (فاجعه خاموش)

این نوع خرابی خطرناک‌تر است زیرا ممکن است هیچ اثری روی زمین نبینید، اما داخل موتور اتفاقات بدی در حال رخ دادن است.

• روغن در مخزن آب رادیاتور: یکی از بارزترین علائم خرابی اویل ماژول، نفوذ روغن به مدار آب است. در این حالت، آب رادیاتور حالتی شیری رنگ یا نسکافه‌ای پیدا می‌کند (اصطلاحاً ماشین آب و روغن قاطی کرده است).
• کاهش سطح روغن بدون دود آبی: اگر سطح روغن کم می‌شود اما نشتی خارجی ندارید و خودرو دود آبی نمی‌کند، احتمالاً روغن وارد مدار آب شده است.

نکته مهم: بسیاری از تعمیرکاران کم‌تجربه، وجود روغن در آب رادیاتور را بلافاصله به "سوختن واشر سرسیلندر" نسبت می‌دهند. اما در موتورهای دارای اویل ماژول، ۹۰ درصد مواقع مشکل از واشر اویل ماژول است، نه واشر سرسیلندر! تشخیص صحیح در این مرحله (که در آموزش کارشناسی خودرو بسیار حائز اهمیت است) می‌تواند میلیون‌ها تومان در هزینه شما صرفه‌جویی کند.

چرا اویل ماژول دچار روغن ریزی می‌شود؟

درک علت خرابی به شما کمک می‌کند تا از تکرار آن در آینده جلوگیری کنید. دلایل اصلی روغن ریزی اویل ماژول عبارتند از:

1.     کیفیت پایین واشرها و اورینگ‌ها

متاسفانه در بازار لوازم یدکی، واشرهای تقلبی و بی‌کیفیت فراوان هستند. این واشرها در برابر حرارت بالای موتور و فشار روغن دوام نیاورده، خشک می‌شوند و خاصیت آب‌بندی خود را از دست می‌دهند.

2.     استفاده از آب شهری به جای ضد یخ استاندارد

اویل ماژول از جنس آلومینیوم ساخته شده است. استفاده از آب معمولی باعث خوردگی و سوراخ شدن کانال‌های داخلی ماژول می‌شود. این سوراخ‌شدگی باعث می‌شود آب و روغن با هم مخلوط شوند.

3.     سفت کردن بیش از حد پیچ فیلتر روغن

بسیاری از افراد غیرمتخصص که آموزش تعویض روغنی را به درستی نگذرانده‌اند، فیلتر روغن را بیش از حد سفت می‌کنند. از آنجا که فیلتر روغن روی اویل ماژول بسته می‌شود، فشار بیش از حد می‌تواند باعث تاب برداشتن سطح ماژول یا پارگی واشرهای آن شود.

شوک حرارتی

تغییرات ناگهانی دما (مثلاً ریختن آب سرد روی موتور داغ) می‌تواند باعث دفرمه شدن (تاب برداشتن) بدنه اویل ماژول شود که نتیجه آن نشت روغن است.

خطرات نادیده گرفتن روغن ریزی اویل ماژول

شاید با خود بگویید: «فعلاً فقط کمی روغن کم می‌کند، بعداً تعمیرش می‌کنم.» اما این تفکر بسیار خطرناک است. نادیده گرفتن این مشکل عواقب سنگینی دارد:

• یاتاقان زدن موتور: اگر روغن ریزی شدید شود، فشار روغن (Oil Pressure) افت کرده و روغن کافی به یاتاقان‌ها نمی‌رسد. نتیجه؟ قفل شدن موتور و هزینه تعویض کامل موتور.
• گرفتگی سیستم خنک‌کننده: اگر روغن وارد آب شود، تبدیل به مایعی غلیظ و چسبناک (مانند سس مایونز) می‌شود. این ماده تمام مجاری رادیاتور، واترپمپ و کانال‌های آب موتور را مسدود می‌کند که منجر به جوش آوردن و سوختن واشر سرسیلندر می‌شود.
• آتش‌سوزی: در موارد نشت خارجی شدید، اگر روغن روی کاتالیزور داغ بریزد، احتمال آتش گرفتن خودرو وجود دارد.

راهنمای تعمیر: تعویض واشر یا تعویض کل اویل ماژول؟

وقتی به مکانیک مراجعه می‌کنید، معمولاً دو راه پیش پای شما می‌گذارند. انتخاب درست بستگی به وضعیت قطعه دارد:

راهکار اول: تعویض واشرها (کم‌هزینه‌تر)

اگر بدنه فلزی اویل ماژول سالم باشد، تاب نداشته باشد و خوردگی در آن دیده نشود، تنها با تعویض واشر اویل ماژول و اورینگ‌های مربوطه مشکل حل می‌شود.

• توصیه تخصصی: حتماً از واشرهای اورجینال (مانند برندهای اصلی ایساکو یا برندهای معتبر کره‌ای/آلمانی) استفاده کنید. استفاده از واشرهای ارزان قیمت صرفاً خریدن زمان برای خرابی بعدی است.

راهکار دوم: تعویض کامل اویل ماژول (هزینه‌بر اما مطمئن)

اگر:

1. بدنه ماژول تاب برداشته باشد (با خط‌کش فلزی چک می‌شود).
2. محل نشستن واشرها دچار خوردگی شده باشد.
3. سوراخ‌شدگی داخلی وجود داشته باشد (آب و روغن قاطی شده باشد و واشر سالم باشد). در این صورت تعویض واشر فایده‌ای ندارد و باید کل مجموعه اویل ماژول تعویض گردد.

نکات کلیدی برای مالکان خودروهای EF7 (سمند، دنا، سورن)

موتور ملی یا EF7 به دلیل طراحی خاص سیستم خنک‌کننده روغن، بیشترین آمار روغن ریزی اویل ماژول را دارد. اگر مالک این خودروها هستید به نکات زیر توجه ویژه داشته باشید:

1. سرویس‌های دوره‌ای: در هر بار تعویض روغن، از مکانیک بخواهید زیر موتور و اطراف فیلتر روغن را برای نشتی بررسی کند.
2. باز و بست فیلتر: به تعویض‌روغنی تاکید کنید که فیلتر روغن را با دست سفت کند یا از ترک‌متر استفاده نماید، نه با اهرم‌های فشار قوی.
3. نوع روغن: استفاده از روغن موتور با گرید مناسب (معمولاً 10W40 برای EF7) فشار مناسبی را در سیستم ایجاد می‌کند. روغن‌های خیلی سفت یا خیلی شل می‌توانند فشار غیرعادی به واشرها وارد کنند.

جمع‌بندی و کلام آخر

روغن ریزی اویل ماژول یک هشدار جدی از سمت موتور خودروی شماست. این قطعه هرچند کوچک به نظر می‌رسد، اما نقش قلب دوم سیستم روانکاری را بازی می‌کند. دیدن لکه روغن یا تغییر رنگ آب رادیاتور باید بلافاصله شما را به تعمیرگاه بکشاند.

خلاصه اقداماتی که باید انجام دهید:

• بازرسی چشمی زیر خودرو و سطح مایعات به صورت هفتگی.
• استفاده از ضدیخ و آب رادیاتور استاندارد برای جلوگیری از خوردگی.
• خرید واشرها و قطعات یدکی اصلی و شرکتی.
• مراجعه به مکانیک متخصص موتورهای EF7 برای تشخیص صحیح (تفکیک خرابی واشر سرسیلندر از اویل ماژول).

به یاد داشته باشید، هزینه تعویض یک واشر کوچک، بسیار کمتر از هزینه تعمیر کامل موتور است. با رسیدگی به موقع، سلامت و عملکرد خودروی خود را تضمین کنید.