//
آیا هنگام چرخاندن فرمان خودرو، صدای نالهای شبیه به «زوزه» میشنوید؟ یا شاید احساس میکنید فرمان خودروی شما به نرمی سابق نیست و در پیچها مقاومت میکند؟ اینها علائم شایعی هستند که نشان میدهند هوا وارد سیستم هیدرولیک فرمان شده است. سیستم هیدرولیک بر پایه فشار روغن کار میکند و وجود حبابهای هوا، که تراکمپذیر هستند، عملکرد این سیستم را مختل کرده و میتواند منجر به آسیبهای جدی به پمپ هیدرولیک شود.
نشانههای وجود هوا در سیستم هیدرولیک
قبل از اینکه دست به آچار شوید، باید مطمئن شوید که مشکل اصلی از وجود هواست. تشخیص صحیح، که مهارت آن در آموزش کارشناسی خودرو به دست میآید، اولین گام در تعمیرات خودرو است.
1. صدای ناهنجار پمپ
شایعترین علامت، صدای ناله یا زوزهای است که هنگام چرخاندن فرمان (به خصوص در هوای سرد یا هنگام استارت اولیه) از پمپ هیدرولیک شنیده میشود. این صدا ناشی از تلاش پمپ برای فشردهسازی حبابهای هواست.
2. کف کردن روغن هیدرولیک
اگر درب مخزن روغن هیدرولیک را باز کردید و حبابهای ریز یا کفی شبیه به قهوه روی سطح روغن مشاهده کردید، قطعاً هوا در سیستم محبوس شده است. روغن سالم باید شفاف و بدون حباب باشد.
3. سفتی فرمان یا حرکت پلهای
وجود هوا باعث میشود فشار روغن نوسان داشته باشد. این موضوع باعث میشود فرمان در لحظاتی نرم و در لحظاتی سفت شود (حالت تیکدار یا پلهای) که رانندگی را خطرناک میکند.
ابزار و وسایل مورد نیاز برای هواگیری
برای انجام این کار به صورت ایمن و دقیق، به ابزارهای زیر نیاز دارید:
- روغن هیدرولیک مناسب: دفترچه راهنمای خودرو را چک کنید (معمولاً روغنهای پایه ATF یا PSF) استفاده از روغن اشتباه میتواند به کاسهنمدها آسیب بزند.
- جک سوسماری و خرک: رای بلند کردن چرخهای جلو از روی زمین.
- پارچه تمیز و بدون پرز: برای پاک کردن روغنهای ریخته شده.
- یک بطری خالی یا سرنگ بزرگ: برای تخلیه روغن کهنه (در صورت نیاز به تعویض کامل).
- یک دستیار (اختیاری): داشتن یک نفر کمک برای استارت زدن و چرخاندن فرمان کار را بسیار آسانتر میکند.
روشهای هواگیری فرمان هیدرولیک
هواگیری را میتوان به دو روش انجام داد: روش سرد (خامش) و روش گرم (روشن). توصیه ما استفاده از روش ترکیبی برای اطمینان از خروج کامل هواست.
مرحله ۱: آمادهسازی خودرو
- خودرو را در سطحی صاف پارک کنید و ترمز دستی را بکشید.
- با استفاده از جک، جلوی خودرو را بلند کنید تا چرخهای جلو کاملاً از زمین جدا شوند. این کار فشار را از روی سیستم فرمان برمیدارد و هواگیری را آسانتر میکند.
- حتماً از خرک استفاده کنید تا ایمنی شما تضمین شود.
مرحله ۲: بررسی سطح روغن
درب مخزن هیدرولیک را باز کنید. اگر سطح روغن پایین است، آن را تا خط MAX پر کنید.
نکته مهم: هرگز اجازه ندهید مخزن در حین هواگیری خالی شود، زیرا هوای بیشتری وارد پمپ خواهد شد.
مرحله ۳: هواگیری در حالت خاموش (روش سرد)
این ایمنترین روش برای شروع کار است و از تبدیل شدن حبابهای بزرگ هوا به حبابهای ریز (که خروجشان سختتر است) جلوگیری میکند.
- در حالی که موتور خاموش است، فرمان را به آرامی از یک سمت به سمت دیگر (قفل تا قفل) بچرخانید.
- این کار را ۱۰ تا ۱۵ بار تکرار کنید.
- سطح روغن را چک کنید. اگر پایین رفته است، مجدداً اضافه کنید.
- دقت کنید که آیا حباب هوا از مخزن خارج میشود یا خیر.
مرحله ۴: هواگیری در حالت روشن (تکمیل فرآیند)
- موتور را روشن کنید و اجازه دهید در دور آرام کار کند.
- فرمان را به آرامی از چپ به راست بچرخانید.
- هشدار مهم: هرگز فرمان را بیش از ۲ تا ۳ ثانیه در انتهای چرخش (حالت قفل) نگه ندارید. این کار فشار بسیار زیادی به پمپ و شلنگها وارد میکند و ممکن است باعث ترکیدن شلنگ یا خرابی سوپاپهای پمپ شود.
- این عمل را تا زمانی که دیگر حبابی در مخزن نبینید و صدای پمپ قطع شود، ادامه دهید.
مرحله ۵: تست نهایی
- خودرو را پایین بیاورید.
- موتور را روشن کرده و فرمان را بچرخانید.
- اگر فرمان نرم است و صدایی شنیده نمیشود، عملیات موفقیتآمیز بوده است.
دلایل بازگشت هوا به سیستم (عیبیابی پیشرفته)
اگر پس از هواگیری، مشکل دوباره برگشت، نشاندهنده وجود نشتی در سیستم است. هوا نمیتواند خودبهخود وارد یک سیستم بسته شود. نقاطی که باید بررسی کنید:
- اورینگها و اتصالات: محل اتصال شلنگها به پمپ و جعبه فرمان را چک کنید. گاهی اوقات نشتی روغن وجود ندارد، اما هوا از طریق مکش وارد میشود.
- شلنگهای فشار ضعیف: شلنگی که روغن را از مخزن به پمپ میرساند، اگر ترک داشته باشد، هوا میکشد.
· کاسهنمدهای جعبه فرمان: نشتی روغن از دو سر جعبه فرمان نشاندهنده خرابی کاسهنمدهاست که رفع اصولی آن در آموزش جلوبندی سازی تدریس میشود.
تفاوت روغنهای هیدرولیک و اهمیت انتخاب صحیح
انتخاب روغن اشتباه میتواند باعث خوردگی قطعات پلاستیکی و لاستیکی شود.
|
نوع روغن |
کاربرد |
ویژگیها |
|
ATF (روغن گیربکس اتوماتیک) |
بسیاری از خودروهای قدیمی و برخی مدلهای جدید |
معمولاً قرمز رنگ، دارای مواد شوینده |
|
PSF (روغن مخصوص فرمان) |
خودروهای مدرنتر (مانند هوندا و تویوتا) |
شفاف یا زرد رنگ، فرمولاسیون خاص برای محافظت از پمپ |
|
LHM Plus |
خودروهای خاص (مانند زانتیا) |
سبز رنگ، مینرال، بسیار حساس |
اگر خودروی شما از برندهای خاص آسیایی است، شناخت سیستمهای دقیقتر در آموزش تعمیرات خودروهای ژاپنی به شما کمک خواهد کرد تا روغن درست را انتخاب کنید.
نکات طلایی برای نگهداری از سیستم هیدرولیک
برای جلوگیری از تکرار این مشکل و افزایش طول عمر سیستم فرمان خودروی خود، به این نکات توجه کنید:
- بازرسی دورهای: هر بار که روغن موتور را چک میکنید، نگاهی هم به مخزن هیدرولیک بیندازید.
- بررسی نشتی: لکههای روغن زیر خودرو (معمولاً قرمز یا قهوه ای روشن) را جدی بگیرید.
- تسمه هیدرولیک: شل بودن تسمه پمپ هیدرولیک نیز میتواند باعث سفت شدن فرمان و ایجاد صدا شود. قبل از هواگیری، سلامت تسمه را چک کنید.
- جلوگیری از فشار مضاعف: عادت نگه داشتن فرمان در انتهای پیچ را ترک کنید. کافیست فرمان را کمی (چند میلیمتر) برگردانید تا فشار از روی پمپ برداشته شود.
جمعبندی
هواگیری فرمان هیدرولیک یک مهارت کاربردی و نسبتاً ساده است که میتواند شما را از هزینههای تعمیرات سنگین پمپ و جعبه فرمان نجات دهد. با دنبال کردن مراحل ذکر شده در این مقاله (بررسی سطح روغن، بالا بردن خودرو، و چرخاندن صحیح فرمان)، میتوانید نرمی و سکوت را به سیستم فرمان خودرو بازگردانید. به یاد داشته باشید که سیستم هیدرولیک یک سیستم بسته است؛ پس اگر دائماً نیاز به هواگیری دارید، حتماً به دنبال منشاء نشتی باشید.
به یاد داشته باشید که سیستم هیدرولیک یک سیستم بسته است؛ پس اگر دائماً نیاز به هواگیری دارید، حتماً به دنبال منشاء نشتی باشید. اگر در انجام این کار احساس اطمینان نمیکنید، مراجعه به یک تکنسین متخصص همواره بهترین گزینه برای اطمینان از ایمنی خودرو است؛ همچنین اگر علاقهمند به یادگیری حرفهای هستید، شرکت در دوره آموزش مکانیک خودرو پیشنهاد میشود. هدف ما ارائه محتوایی مفید و قابل اعتماد برای کمک به شماست.
