راهنمای خرید پژو ۲۰۶ دست دوم و کارکرده

شاید برایتان عجیب باشد که خودرویی با طراحی متعلق به دهه ۹۰ میلادی، هنوز هم در بازار ایران یکی از نقدشونده‌ترین و محبوب‌ترین گزینه‌هاست. پژو ۲۰۶ در ایران فقط یک خودرو نیست؛ بلکه نمادی از خودروی جوان‌پسند، اسپرت و خوش‌فروش است. اصطلاحاً در بازار خودروی ایران می‌گویند: «۲۰۶ پول نقد است.»

اما خرید پژو ۲۰۶ دست‌دوم همان‌قدر که می‌تواند هیجان‌انگیز باشد، اگر بدون آگاهی انجام شود، می‌تواند به یک کابوس پرهزینه تبدیل شود. استهلاک بالا در مدل‌های پایین، حساسیت سیستم‌های الکترونیکی و هزینه‌های تعمیرات موتور و گیربکس، مواردی هستند که باید پیش از کارت کشیدن از آن‌ها آگاه باشید.

بخش اول: شناخت انواع تیپ‌های پژو ۲۰۶ (کدام مدل مناسب شماست؟)

اولین قدم در خرید ۲۰۶ کارکرده، شناخت تفاوت تیپ‌هاست. بسیاری از خریداران تفاوت فنی میان تیپ ۲ و ۵ را می‌دانند، اما جزئیات تیپ‌های دیگر مثل ۳ و ۶ را نادیده می‌گیرند.

1.     پژو ۲۰۶ تیپ ۱ (قدیمی و منسوخ)

این مدل‌ها که عمدتاً تولید اوایل دهه ۸۰ شمسی هستند، فاقد سیستم برق مالتی‌پلکس بوده و فرمان دوشاخه و ساعت دیجیتال روی داشبورد ندارند. خرید این مدل به دلیل عمر بالا و کمبود قطعات خاص تزئیناتی، مگر برای بازسازی، توصیه نمی‌شود.

2.     پژو ۲۰۶ تیپ ۲ (اقتصادی و کم‌مصرف)

• موتور: TU3 با حجم ۱.۴ لیتر (۷۵ اسب بخار)
• امکانات:  شیشه بالابرهای جلو برقی، آینه‌های دستی (در مدل‌های قدیمی)، ترمز عقب کاسه‌ای.
• مناسب برای:  رانندگی شهری آرام و کسانی که بودجه محدودتری دارند.

·         نکته مهم: این تیپ در سربالایی‌ها و زمانی که کولر روشن است، افت توان محسوسی دارد و شاید نیاز باشد با استفاده از تکنیک‌های آموزش ریمپ ایسیو کمی این وضعیت را بهبود بخشید.

3.     پژو ۲۰۶ تیپ ۳ (آپشنال با موتور ضعیف)

این تیپ عجیب‌ترین مدل ۲۰۶ است. در واقع همان تیپ ۲ است (موتور TU3) اما با آپشن‌های تیپ ۵ (تهویه اتوماتیک، آینه برقی، شیشه عقب برقی). اگر عاشق آپشن هستید اما بودجه خرید تیپ ۵ را ندارید، این گزینه مناسب است، اما همچنان مشکل ضعف موتور پابرجاست.

4.     پژو ۲۰۶ تیپ ۵ (محبوب‌ترین و کامل‌ترین)

• موتور: TU5 با حجم ۱.۶ لیتر (۱۱۰ اسب بخار در مدل‌های فرانسوی/۱۰۵ در مدل‌های ایرانیزه)
• امکانات: چهار شیشه برقی، تهویه اتوماتیک دیجیتال، آینه‌های برقی، ترمز دیسکی عقب (در مدل‌های قبل از ۹۸).
• مزیت: شتاب عالی، قطعات فراوان و بازار فروش فوق‌العاده.
• نکته: مدل‌های ۹۲ تا ۹۵ به دلیل تغییر سیستم برق و کامپیوتر (ایرانیزه شدن) ممکن است کیفیت پایین‌تری نسبت به مدل‌های فرانسوی (قبل از ۹۱) داشته باشند.

5.     پژو ۲۰۶ تیپ ۶ (اتوماتیک شهری)

این مدل ترکیبی از موتور TU5 و گیربکس اتوماتیک AL4 است. برای ترافیک‌های سنگین تهران عالی است، اما گیربکس AL4 نیاز به نگهداری دقیق دارد و تقه‌های تعویض دنده در آن شایع است.

بخش دوم: چک‌لیست فنی و موتوری (قلب تپنده را دریابید)

هنگام بازدید از ۲۰۶ دست‌دوم، ظاهر تمیز و واکس‌خورده نباید شما را فریب دهد. ۲۰۶ خودرویی است که اگر به آن رسیدگی نشده باشد، خرج‌تراشی زیادی دارد.

1.     بررسی سلامت موتور (TU3 وTU5)

·         واشر سرسیلندر: ۲۰۶ (مخصوصاً تیپ ۲) به سوختن واشر سرسیلندر معروف است. درب محفظه روغن را باز کنید؛ اگر لکه‌های سفید یا شیری‌رنگ دیدید (اصطلاحاً نسکافه‌ای شدن روغن)، یعنی آب و روغن مخلوط شده است. تشخیص این مورد از اصول اولیه آموزش تعویض روغنی نیز محسوب می‌شود.

• کمپرس موتور: وقتی موتور گرم است، گیج روغن را بکشید. خروج دود آبی یا بخار شدید نشانه ضعف رینگ و پیستون است.
• صدای تایپیت‌ها: صدای "تیک‌تیک" از بالای موتور، به خصوص در موتور TU3، نشان‌دهنده نیاز به فیلرگیری یا خرابی تایپیت‌هاست.

2.     سیستم خنک‌کننده (پاشنه آشیل ۲۰۶)

پژو ۲۰۶ موتور گرمی دارد. حتماً بررسی کنید:

• فن خودرو باید به موقع در دور کند و تند عمل کند.
• رادیاتور نباید نشتی داشته باشد.
• شیلنگ‌های آب نباید باد کرده یا خیلی سفت باشند (نشانه کمپرس در سیستم آب).

3.     گیربکس و دنده‌ها

• دنده‌ای: دنده‌ها باید نرم جا بروند. دنده ۲ و عقب در ۲۰۶ معمولاً زودتر به مشکل می‌خورند. لرزش کلاچ هنگام حرکت اولیه نشانه اتمام دیسک و صفحه یا تاب داشتن فلایویل است.
• اتوماتیک (AL4): در تیپ ۶، گیربکس را در حالت سرد و گرم تست کنید. تقه زدن (ضربه) شدید هنگام تعویض از ۱ به ۲، یا تاخیر زیاد در درگیر شدن دنده، نشانه‌های خرابی شیر برقی یا باندهاست که تعمیر آن پرهزینه است.

بخش سوم: بررسی اکسل عقب و جلوبندی (نقطه ضعف معروف)

یکی از شایع‌ترین مشکلات ۲۰۶، خرابی اکسل عقب است. این بخش بسیار حساس است و اگر تعمیر نشود، می‌تواند باعث لاستیک‌سایی شدید و انحراف خودرو شود.

تست اکسل عقب (روش چشمی و عملی)

1.      زاویه چرخ‌ها: از عقب به خودرو نگاه کنید. چرخ‌های عقب باید کاملاً عمود بر زمین باشند. اگر چرخ‌ها حالت هشتی پیدا کرده باشند، یعنی بلبرینگ‌های ژامبون خراب شده و اکسل کج شده است. تعمیر اکسل هزینه قابل توجهی دارد.

2.      صدای اتاق: در دست‌اندازها، اگر از عقب خودرو صدای "قژقژ" یا کوبش خشک شنیدید، اکسل نیاز به تعمیر دارد.

جلوبندی و هیدرولیک

فرمان ۲۰۶ باید بسیار نرم باشد. اگر فرمان سفت است یا پمپ هیدرولیک صدای "زوزه" می‌دهد، احتمال نشتی روغن هیدرولیک (معمولاً از فشنگی هیدرولیک) یا خرابی پمپ وجود دارد. همچنین طبق‌های ۲۰۶ ضعیف هستند و زود به صدا می‌افتند.

بخش چهارم: سیستم برق و مالتی‌پلکس (پیچیده و حساس)

پژو ۲۰۶ (به جز تیپ ۱) از سیستم برق شبکه (مولتی پلکس) استفاده می‌کند. درک ساختار و عیب‌یابی این شبکه تنها با گذراندن آموزش مالتی پلکس امکان‌پذیر است، زیرا این سیستم هوشمند است اما دستکاری ناشیانه در آن فاجعه‌بار است.

• BSI و BSM: این دو قطعه مغز متفکر برق خودرو هستند. اگر صاحب قبلی سیستم صوتی سنگین، زنون‌های غیرستاندارد یا دزدگیرهای متفرقه نصب کرده باشد، احتمال آسیب به BSI وجود دارد.
• تست کولر و بخاری: پنل تهویه اتوماتیک در تیپ ۵ و ۳ معمولاً خراب می‌شود (نمایشگر ناقص یا دکمه‌های خراب). حتماً عملکرد دریچه‌ها را چک کنید؛ موتورهای تغییر دریچه هوا در ۲۰۶ زود خراب می‌شوند و تعویض آن‌ها مستلزم باز کردن کل داشبورد است (هزینه دستمزد بالا).
• دسته راهنما: یکی از قطعات گران‌قیمت ۲۰۶، مجموعه دسته راهنما و برف‌پاک‌کن است. چک کنید که راهنما درست کار کند و خودبه‌خود قطع نشود. بوق زدن را هم تست کنید (فلت بوق در این قطعه پاره می‌شود).

بخش پنجم: تشخیص رنگ و بدنه (تصادف یا زیبایی؟)

به دلیل ماهیت اسپرت ۲۰۶، آمار تصادفات این خودرو بالاست.

1. سینی و شاسی جلو: کاپوت را بالا بزنید و به سرشاسی‌ها نگاه کنید. هرگونه چروکیدگی، رنگ‌شدگی غیرعادی یا جوشکاری نشانه تصادف سنگین است. ۲۰۶ سرشاسی‌های حساسی دارد.
2. کف صندوق عقب: موکت صندوق را کنار بزنید. هرگونه موج یا موم‌کشی غیرفابریک در کف صندوق نشانه تصادف شدید از عقب است.
3. لای درب‌ها و ستون: لاستیک دور درب‌ها را کمی کنار بزنید و نقطه جوش‌های کارخانه را چک کنید.
4. آفتاب‌سوختگی: رنگ‌های تیره ۲۰۶ (مثل مشکی و سرمه‌ای) و حتی نقره‌ای، در مدل‌های پایین دچار آفتاب‌سوختگی روی سقف و کاپوت می‌شوند. این موضوع روی قیمت تاثیر منفی دارد اما نشانه تصادف نیست.

بخش ششم: نکات طلایی حقوقی و انتقال سند

خرید خودرو فقط انتخاب فنی نیست؛ مراحل قانونی آن هم به همان اندازه مهم است.

• برگ سبز (سند مالکیت): طبق قوانین جدید، برگ سبز صادر شده توسط پلیس راهور حکم سند رسمی را دارد. مشخصات موتور و شاسی روی برگ سبز را دقیقاً با پلاک‌های نصب شده روی بدنه و موتور خودرو تطبیق دهید.
• کارت سوخت: حتماً کارت سوخت خودرو را تحویل بگیرید.
• خلافی و عوارض: قبل از تعویض پلاک، فروشنده باید خلافی، عوارض شهرداری و مالیات نقل و انتقال را تسویه کرده باشد.
• احراز سکونت: مطمئن شوید که پلاک‌های قبلی شما آزاد است یا مدارک احراز سکونت برای پلاک جدید دارید.

مقایسه هزینه نگهداری ۲۰۶ با رقبای هم‌قیمت

بسیاری از خریداران بین خرید ۲۰۶ دست‌دوم و خودروهایی مثل تیبا ۲، کوییک یا حتی پژو ۴۰۵ مردد هستند.

اگر خانواده‌ای بیش از ۲ نفر هستید، فضای عقب ۲۰۶ برای سفرهای طولانی آزاردهنده خواهد بود. اما اگر مجرد یا زوج جوان هستید، لذت رانندگی ۲۰۶ قابل مقایسه با تیبا و کوییک نیست.

جمع‌بندی: آیا ۲۰۶ کارکرده بخریم؟

پژو ۲۰۶ دست‌دوم، به شرطی که «سالم» باشد، همچنان یکی از بهترین گزینه‌های بازار ایران است. طراحی آن هنوز هم جذاب است، ایمنی آن نسبت به پراید و تیبا بالاتر است (3 ستاره ایمنی اروپا در زمان تولید) و قطعات آن در هر سوپرمارکتی پیدا می‌شود!

پیشنهاد نهایی ما:

• اگر بودجه کافی دارید، سراغ تیپ ۵ مدل‌های قبل از ۹۰ (فرانسوی) یا مدل‌های کم‌کارکرد بالای ۹۵ بروید.
• اگر بودجه محدود دارید، تیپ ۲ سالم و بدون روغن‌سوزی گزینه منطقی است.
• از خرید ۲۰۶‌های تیونینگ شده، ارتفاع خورده و دستکاری شده توسط جوانان پرهیز کنید؛ این خودروها معمولاً فشار زیادی را تحمل کرده‌اند.

همیشه قبل از پرداخت وجه، خودرو را به یک کارشناس معتبر (مکانیک متخصص پژو) نشان دهید. هزینه کارشناسی ناچیز است، اما هزینه تعمیر موتور یا گیربکس ۲۰۶ می‌تواند کمرشکن باشد.